Teleradiologia a kontrakt NFZ — przewodnik dla placówek medycznych

Dopuszczalność teleradiologii w polskim systemie ochrony zdrowia opiera się na trzech niezależnych, wzajemnie uzupełniających się aktach prawnych. Zrozumienie tej struktury jest kluczowe, ponieważ rozwiewa najczęstszą wątpliwość osób odpowiedzialnych za kontraktowanie: skoro zarządzenia NFZ nie mówią o teleradiologii, to czy można z niej korzystać?

Art. 3 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej (Dz.U. 2026 poz. 156 t.j.) stanowi, że świadczenia zdrowotne mogą być udzielane za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności. To przepis rangi ustawowej — nadrzędny wobec zarządzeń i rozporządzeń.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie standardów organizacyjnych opieki zdrowotnej w dziedzinie radiologii i diagnostyki obrazowej wykonywanej za pośrednictwem systemów teleinformatycznych (Dz.U. 2019 poz. 834) definiuje pojęcia „teleradiologii” i „usługi teleradiologicznej”, określa wymagania organizacyjne, techniczne i kadrowe. Zostało znowelizowane 13 marca 2026 r. (obowiązuje od 2 kwietnia 2026 r.).

Art. 133 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 2024 poz. 146 t.j.) dopuszcza realizację świadczeń przez podwykonawców. Firma teleradiologiczna działa jako podwykonawca szpitala — a nie jako samodzielny świadczeniodawca wobec NFZ. Szpital zachowuje kontrakt, odpowiedzialność wobec NFZ i płatność.

To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez placówki rozważające teleradiologię. Zarządzenia Prezesa NFZ dotyczące ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, leczenia szpitalnego czy SOR nie używają terminu „teleradiologia”. Ale brak wprost wyrażonego terminu nie oznacza zakazu.

Regulacja teleradiologii odbywa się na poziomie rozporządzenia ministra — aktu wyższego rzędu niż zarządzenie prezesa NFZ. Zarządzenia określają wyceny, kody procedur i warunki kontraktowania. Rozporządzenie określa, w jaki sposób świadczenie może być realizowane. Te dwa poziomy współistnieją i nie stoją ze sobą w sprzeczności.

Nowelizacja rozporządzenia o standardach teleradiologii (Dz.U. 2026 poz. 362) weszła w życie 2 kwietnia 2026 r. Nie rewolucjonizuje systemu — teleradiologia pozostaje w pełni dopuszczalna i rozliczalna. Zmienia natomiast kilka istotnych wymagań operacyjnych.

Procedura wdrożenia teleradiologii przy aktywnym kontrakcie NFZ jest powtarzalna i dobrze opisana w przepisach. Poniżej zestawienie kroków obowiązujących od 2 kwietnia 2026 r.

1. Zawarcie umowy podwykonawczej — z firmą teleradiologiczną spełniającą wymogi rozporządzenia Dz.U. 2019 poz. 834 ze zmianami. Umowa musi zawierać: zakres świadczeń, wymagania kadrowe, standard SLA, zasady komunikacji klinicznej.
2. Weryfikacja RPWDL — partner teleradiologiczny musi być podmiotem leczniczym wpisanym do RPWDL w zakresie radiologii diagnostycznej. Numer wpisu podlega weryfikacji przez OW NFZ.
3. Zgłoszenie podwykonawcy w SZOI — Szpitalny System Obsługi Instrukcji NFZ. Rejestracja podwykonawcy wymaga: nazwy i NIP, zakresu wykonywanych świadczeń, numeru RPWDL, daty rozpoczęcia współpracy.
4. Aktualizacja aneksu do kontraktu — w niektórych OW NFZ wymagana jest formalna aktualizacja umowy o opiece. Warto zapytać właściwy oddział przed uruchomieniem współpracy.
5. Weryfikacja wymagań § 4 pkt 3a — dla badań z kontrastem: zapewnienie technicznego kanału komunikacji radiolog–technik (system czatu w platformie teleradiologicznej lub połączenie telefoniczne).
6. Konfiguracja dokumentacji klinicznej — rozszerzenie formularza zlecenia o historię choroby, wskazanie kliniczne i informację o alergiach (wymóg od 2 kwietnia 2026 r.).
7. Wdrożenie integracji technicznej — DICOM (5 dni roboczych) lub HL7 z RIS (14–60 dni). W czasie oczekiwania na HL7 rekomendowane uruchomienie DICOM jako rozwiązania tymczasowego.

Rozliczanie badań z opisem teleradiologicznym odbywa się dokładnie tak samo jak badań z opisem wykonanym na miejscu. Żaden kod ICD-9 nie zawiera informacji o tym, czy opis sporządził radiolog etatowy czy teleradiolog.

Nowelizacja ustawy o KSC (Krajowy System Cyberbezpieczeństwa) z 2024 r., która weszła w życie etapowo w 2025 r., objęła szpitale jako podmioty kluczowe. W kontekście teleradiologii oznacza to dodatkowe wymogi wobec systemów przetwarzających dane medyczne.

Partner teleradiologiczny powinien posiadać certyfikat ISO 27001 dla systemu teleinformatycznego obsługującego opisy — lub równoważne dokumenty potwierdzające zgodność z wymaganiami KSC. Telediagnosis posiada certyfikat ISO 27001 dla systemu Radpoint (nr wpisu RPWDL: 000000191873).

Teleradiologia jest w pełni legalną, dopuszczalną i rozliczalną formą realizacji świadczeń diagnostyki obrazowej w ramach kontraktu NFZ. Kluczowe warunki formalne to: wybór certyfikowanego partnera (RPWDL, ISO 27001), zgłoszenie podwykonawcy w SZOI oraz dostosowanie dokumentacji klinicznej do wymogów rozporządzenia z 2 kwietnia 2026 r.

Dla większości szpitali powiatowych z kontraktem na AOS lub SOR wdrożenie teleradiologii nie wymaga renegocjacji kontraktu — jedynie jego aktualizacji o dane podwykonawcy. Czas od podpisania umowy z partnerem teleradiologicznym do pierwszego opisu CITO wynosi przy integracji DICOM 5 dni roboczych.